Twintigtwintig

Vanaf vandaag hebben we een probleem.
Zijn we nu terechtgekomen in tweeduizendtwintig of in twintigtwintig? En hebben we zo’n soort probleem alleen in Nederland, of is het een wereldwijde uitspraakkwestie? En hoe gingen wij daar een duizend jaar geleden mee om? Denk er, onder het genot van een 1664, maar eens over na, in plaats van allerhande masochistische voornemens te bedenken waar toch niks van terecht komt.

In het jaar duizendzesenzestig vond de slag bij Hastings plaats (ik zeg altijd hastings met een [ɑ], niet heestings met een [e:], zoals ik ook manchester zeg met een [ɑ] en niet menchester met een [ε]. Te Amerikaans in mijn oren.

Maar Godfried van Bouillon stierf niet te Jeruzalem in duizendeenhonderd, maar in elfhonderd, hoewel Fiat in negentiendrieënvijftig toch echt met een millecento op de proppen kwam. Het blijven Italianen, die ook novecento zeggen tegen de twintigste eeuw. Verwarring dus alom.

Merk intussen wel op dat wij in het Nederlands doorgaans de periode 1001-1099 uitspreken als duizendeen tot en met duizendnegenennegentig, maar de periode van 1101-1999 als elfhonderdeen tot en met negentien(honderd)negenennegentig. Niet helemaal consequent, maar zo heeft onze spreektaal zich geëvolueerd. Wel weer consequent was dat wij rond het jongste millennium weer hetzelfde gingen doen: tweeduizendeen tot en met in ieder geval tweeduizendnegentien. Geen mens komt met twintignegentien op de proppen. Mijn vrees is dan ook dat wij, als langdurige kolonie onderworpen aan Amerika, opeens twintigtwintig moeten gaan zeggen in plaats van gewoon tweeduizendtwintig.

Ik schrijf deze weblog met gebruikmaking van WordPress. Dat is een zogeheten ‘501(c)3 non-profit organization‘ uit Amerika, en dan weet je al hoe laat het is. WordPress kent ‘themes’ (ze bedoelen: thema’s) die naar ontwerpjaar worden benoemd: twenty-eleven, twenty-nineteen, twenty-twenty enzovoort. Dus al dat getwintigtwintig in Nederland hebben we aan Trump en trawanten te danken.

Of niet? Net schreef ik nog dat wij van 1101-1999 in het Nederlands net zo goed eerst de honderdtallen uitspraken en daarna de jaargetallen onder de honderd. Kronenbourg (onderdeel van Heineken) brouwt dus zestienvierenzestig. Maar Fransen zijn net zo eigenwijs als Italianen: terwijl zij bij voorkeur seize soixante-quatre drinken, heet in het Frans dat jaartal mille six cent soixante-quatre.
In Nederland ben ik geboren in negentien(honderd)zesenveertig, in Frankrijk in mille neuf cent quarante-six en in Italië in mille novecento quarante sei. Consequent doorrekenend zouden we dus van 2001-2099 moeten spreken als tweeduizendeen tot en met tweeduizendnegenennegentig, maar daarna van 2101-2999 van eenentwintighonderdeen tot en met negenentwintig(honderd)negenennegentig, als we tegen die tijd überhaupt nog iets te zeggen hebben en er nog Nederlands bestaat.

Ik trek mijn conclusie. Zoals paus Benedictus VIII in duizendtwintig koortsachtig poogde de Byzantijnen buiten de deur te houden, hebben wij nu tweeduizendtwintig betreden om twintigtwintig buiten de deur te houden. Noem mij vijf Engelsen of Amerikanen die in hun geschiedenislessen het hebben over tentwenty of tensixtysix. Over een jaar of honderd schakelen we dan wel weer over op eenentwintig(honderd)een en zo.

Denk ik tenminste.