De Eczeem Crème (slot)

Even dacht ik dat de firma Grahams na de publicatie van mijn vorige twee artikelen wijselijk had besloten het plaatsen van advertenties in De Volkskrant op te schorten; opeens zag ik die tekst niet meer verschijnen. Misschien was het advertentiebudget voor 2017 opgesoupeerd. Maar vandaag stond zij er weer, zij het in een andere opmaak: kleiner lettertype en meer witruimte. Daarvoor is Grahams te prijzen.
Bij nadere beschouwing bleek het echter louter om window dressing te gaan: de tekst was in het geheel niet aangepast.

Dat houdt in dat de 19 fouten die in de vorige artikelen waren geconstateerd er dus nog ongewijzigd in stonden. Sommige mensen zijn hardleers. Sterker nog, er was nog een twintigste bijgekomen, met dank aan een onvolwaardig afbreekprogramma. Zie bovenstaande afbeelding.

Ik vroeg aan de lezers om op de website van Grahams op zoek te gaan naar ook daar voorkomende taal- en stijlfouten; wie er minstens 25 vond, kon die mij per mail toesturen vóór 10 januari. De buit is groter dan ik al vreesde: 279 evidente fouten kwamen aan het licht, in de volgende verdeling:

2 http://www.grahams.nl/
20 http://www.grahams.nl/grahams
59 http://www.grahams.nl/producten
177 http://www.grahams.nl/ingredienten
4 http://www.grahams.nl/samples
16 http://www.grahams.nl/faq
1 http://www.grahams.nl/ervaringen
0 http://www.grahams.nl/verkooppunten
0 http://www.grahams.nl/contact

Ik ga die hier uiteraard niet allemaal noemen en verbeteren. Kijk en oordeel zelf maar.

Meer dan zorgelijk is het wel.

____________________________________

Vorige berichten:
http://nardloonen.nl/2017/12/10/de-eczeem-creme-1-van-2/
http://nardloonen.nl/2017/12/28/de-eczeem-creme-2-van-2/

 

De Eczeem Crème (1 van 2)

Ik ben taalmissionaris. Wanneer ik spreek- of schrijffouten constateer, zal ik niet nalaten die aan de kaak te stellen en zo mogelijk te corrigeren. Trouwe lezers hebben mij al vaker ten strijde zien trekken tegen reclame-uitingen die de grenzen van het taalkundig betamelijke overschrijden, naar vorm of inhoud. Uitgangspunt daarbij is mijn adagium dat vorm en inhoud één zijn, dat wil zeggen: als de vorm niet deugt, valt voor de kwaliteit van de inhoud te vrezen. Ik heb vandaag de dag geen eczeem, maar mijn vingers jeuken en mijn ogen doen pijn. Hoog tijd voor Grahams Eczeem Crème.

De firma Grahams (www.grahams.nl) adverteert opvallend vaak in De Volkskrant met een zalf tegen eczeem. Zou zich dat slechts eenmaal voordoen, dan zag ik het wel over het hoofd en door de vingers. Maar nu de advertentie mij om de zo veel dagen onder ogen komt, is ingrijpen onvermijdelijk.
Het is mijn gewoonte alvorens tot een artikel over te gaan, hoor en wederhoor toe te passen, en dus contacteerde ik Grahams in Delft met de melding dat het aantal taalfouten in bedoelde advertentie, en ook nog eens op hun site, dermate storend is, dat ik hun adviseerde daar rap iets aan te doen of laten doen, en dat ik daarbij wel behulpzaam wilde wezen. Ik kreeg na die telefonische mededeling een reactie per e-mail, waarvoor Grahams te prijzen valt; vaak hoor je helemaal niks tot het kalf is verdronken en het artikel wereldwijd te lezen staat: “Wij zullen uw advies om onze advertentie en website te laten reviseren voorlopig even naast ons neerleggen. Wij vinden op dit moment dat de advertentie en de website aan onze standaarden voldoen. Met vriendelijke groet, with kind regards …“). Dat voorlopig is wat mistig, maar onze standaarden laten niets aan twijfel over: zo zijn onze manieren, want wij komen niet uit Nederland. Te hopen valt dat er met Grahams’ producten minder nonchalant wordt omgesprongen. Grahams is een in Nederland gevestigd bedrijf van Australische origine, althans geïnitieerd door een Australische bouwvakker, als ik de advertentie goed interpreteer. Niks mis mee. Maar dat laat onverlet dat op de Nederlandse taalkundige markt een gulden taalgebruik een daalder waard is.

Ik zal me nu eerst beperken tot de krantenadvertentie. Anders wordt het verhaal veel te lang, maar op grahams.nl kun je alvast een voorproefje nemen om te zien wat je op die site wordt aangesmeerd. In die advertentie constateer ik minimaal 18 taaloneffenheden, variërend van “minder gelukkig” tot “evident fout”. Wim Daniëls zou er wellicht nog meer vinden en aan hem de vraag wat erger is: deze advertentie of Het Koningslied. Ik loop dat achttiental eventjes langs, waarbij ik er met nadruk op wijs dat ik het product zelf niet ken -ik heb immers geen eczeem- en daarover dus ook geen waardeoordeel kan of wil uitspreken. Ik houd het dus wat dat betreft nadrukkelijk op bovengenoemd adagium.
Ik wil evenmin een oordeel uitspreken over de sfeer die de advertentie bij mij oproept. Die komt namelijk wel erg dicht in de buurt van de talloze mailtjes die ik krijg van een of andere zielige vrouw die, met een beroep op Gods goedertierenheid, vraagt hoe het met mij gaat en die mij deelgenoot wil maken van haar trieste familieomstandigheden, waarop vervolgens een verzoek volgt om een donatie per Western Union naar Nigeria of Oekraïne over te maken, dan wel mij wil verblijden met een of andere vage erfenis van dik anderhalf miljoen dollar (als ik maar eerst vooruit betaal) waarvoor ik hoogst persoonlijk ben uitverkoren. Als Graham die sfeer bij mij oproept, is mij dat best, maar ik heb het hier over taalkundige kwesties met voorbijgaan aan sfeerallusies. Daar gaan we:

  1. Wat doen die aanhalingstekens daar? Betreft het een citaat? Wie is er dan aan het woord? Of bedoelt de adverteerder aan te geven dat het zogenaamd zo is, maar in het echt niet? Dan kan de hele advertentie beter achterwege blijven. Zonde van de reclamekosten.
  2. De eerste typisch Angelsaksische fout om in het Nederlands samengestelde woorden los van elkaar te schrijven. Het gaat over een eczeemmiddel. Schrijf dat dan ook. Het is als bij Stop middel tegen lekkages: je dreigt precies het omgekeerde te beweren van wat je beoogt. Je wilt een stopmiddel (zonder spatie) tegen lekkages propageren, maar komt aanzetten met het advies om een middel tegen lekkages te stoppen. Grahams suggereert dat eczeem een wereldwijd succesmiddel is tegen wat dan ook (volgens bouwvakker).
  3. Accenttekens dienen slechts dan te worden gebruikt wanneer leesverwarring dreigt, zoals tussen het lidwoord een en het telwoord één. In de constructie “een van de” is die leesverwarring niet aan de orde, en dus zijn de accenten van één overbodig. Niemand leest “[un van du]”, dus die accenttekens zijn hypercorrect en foutief geplaatst.
  4. De tweede typisch Angelsaksische fout om in het Nederlands samengestelde woorden los van elkaar te schrijven. Er moet staan: eczeemgevallen.
  5. Ik kan het ook niet helpen, maar in het Nederlands is eczeem onzijdig. Het is dus niet de eczeem, maar het eczeem. Dat onderscheid is Angelen en Saksen onbekend.
  6. De aanhalingstekens staan erg onhandig genoteerd. Het hele stuk van “Ik zei” tot en met “de hele wereld” zouden letterlijk uit zijn mond zijn gerold, hetgeen te betwijfelen is, waar nog bijkomt dat daarbinnen nog eens aanhalingstekens staan rond “natuurlijke ingrediënten” die de verkeerde suggestie wekken van “zogenaamd”, plus dat daarbinnen nog een citaat staat van wat hij tegen zijn vrouw zei (“Shannon…meegemaakt“). Zo is het een rommeltje. Los het op door “Ik zei” te vervangen door “Geoff zei“, de aanhalingstekens uitsluitend te plaatsen rond het citaat “Shannon…meegemaakt“, “We” te vervangen door “Ze“, en de aanhalingstekens rond “natuurlijke ingrediënten” doodgewoon weg te laten.
  7. Een slippertje: “o.a..” moet uiteraard “o.a.” zijn. Is hier een automatisch vertaalprogramma aan het werk geweest dat consequent een punt achter een zin zet, ook al staat er al een punt vlak voor?
  8. De derde typisch Angelsaksische fout om in het Nederlands samengestelde woorden los van elkaar te schrijven. Er moet staan: lichttherapie.
  9. Er is geen goede reden hier een puntkomma te plaatsen. De zin loopt niet min of meer door, maar er is duidelijk sprake van twee los van elkaar staande mededelingen. “; h” moet dus worden vervangen door “. H“.
  10. Zelfs bij een grootbeeld-tv schrijf je tv in het Nederlands met kleine letters. “TV” moet dus “tv” zijn.
  11. Waarnaar verwijst “Ze” in “Ze willen“? De enig mogelijke referent is Geoff, maar die is niet meervoudig. Ik kan niet anders dan vermoeden dat er “Hij wil” wordt bedoeld in plaats van “Ze willen“.
  12. Homonymie kan zeer verwarrend zijn en is derhalve uit het oogpunt van effectieve communicatieve beter maar te vermijden. Hoewel het niet strikt foutief is hier het woord “zoveel” aaneen te schrijven (bij “zo veel mogelijk” zou dezelfde dubbelzinnigheid bestaan), zijn er twee opties, te parafraseren als:
    (a) Zoveel mogelijk willen ze mensen helpen… of
    (b) Zo veel mogelijk mensen willen ze helpen….
    Dan is het probleem uit de wereld, ook al zou het zo kunnen zijn dat de opstellers van de advertentie juist beide mogelijkheden tegelijk wilden impliceren. Duidelijk wordt het daarmee nog niet.
  13. Wederom een geval van homonymie. De zin zoals die er nu staat, is weliswaar niet incorrect, maar wel dubbelzinnig. De volgende twee lezingen zijn denkbaar:
    (a) “Ze willen zoveel mogelijk mensen helpen die vreselijke huidklachten hebben.
    (b) “Ze willen zoveel mogelijk mensen helpen door hun vreselijke huidklachten te bezorgen.
    Om die ongewenste homonymie te vermijden is er een simpele oplossing: parafraseer de zin als:

    Mensen met vreselijke huidklachten willen ze zoveel mogelijk helpen.
  14. Helaas hebben taalkundigen eeuwen geleden vastgelegd dat hen vierde naamval is en hun derde naamval. Je biedt iets (lijdend voorwerp, 4e naamval) aan aan iemand (meewerkend voorwerp, 3e naamval). Daarom moet het hypercorrecte hen hier hun zijn.
  15. Waarnaar verwijst “het“? De enige interpretatiemogelijkheid is “Grahams”, twee woorden daarvoor. Maar “het Grahams” is geen Nederlands; zelfs “de Grahams” doet pijn aan de ogen. Stond er “het product” of “de crème“, dan was de pijn aanmerkelijk verlicht.
  16. Een komma is een leespauze in een doorlopende zin. Hier echter is sprake van twee afzonderlijke zinnen. “, j” dient dus te worden vervangen door “. J“.
  17. In correct Nederlands is diegene uitsluitend te gebruiken als aanwijzend voornaamwoord dat binnen het hele Nederlandstalige gebied noodzakelijkerwijs dient te worden gevolgd door een ervan afhankelijke bijzin die met die begint; “diegene, die…” net als “datgene, wat…“. Die bijzin ontbreekt hier, en dus had er moeten staan “zo iemand” of “hij of zij” of “die persoon“. Echt fraai is dat eigenlijk ook niet, maar dat is een kwestie van stijl en smaak.
  18. Anders dan in sommige andere talen is het in het Nederlands niet de gewoonte om Al wat maar een Beetje Belangrijk wordt geacht met een hoofdletter te schrijven. We zien het vooral in Engelstalige titels van boeken en artikelen. Weg ermee.

Alles bij elkaar genomen mogen we constateren dat het niet louter uit Angelsaksische onbeholpenheid is dat de publiciteit van Grahams te scharen valt onder de categorie “as je maar begrijpdt wat er bedoelt word“.

Nog een welgemeend advies terzijde:
lees in de laatste alinea van de advertentie (“…gaat het snel van mond tot mond…“) onder geen beding dat de zalf is bedoeld voor inwendig gebruik. Smeer het tussen je tenen of tussen je benen, maar ga er niet aan likken. En Buiten Bereik Van Kinderen Houden, want die proeven aan van alles.

____________________________

Volgend bericht: http://nardloonen.nl/2017/12/28/de-eczeem-creme-2-van-2/