Corsica 4 van 8

Maandag 31 augustus 2020
Over de treinverbinding tussen Ajaccio en Bastia of Calvi heb ik eerder al bericht. Waar het ons nu om te doen ging, was het middenstuk van dat traject met de meest spectaculaire passages: de Pont du Vecchio en de lange tunnel bij Vizzavona. Het Corsicaanse spoorboekje maakt het mogelijk op één dag heen en terug te rijden van Ponte Novu naar Bocognano, dik 70 km lang, met een ruime tussenstop in Corte.
Op dit kaartje staan alle stations en de belangrijkste kunstwerken van die twee uur durende rit.


Administratief heeft Corsica als departementsnummer 20, maar het omvat twee departementen: Corse-du-Sud heeft 2A en het noordelijke deel Haute-Corse kent 2B.
De departementsgrens loopt min of meer van west naar oost over de hoogste bergtoppen van het eiland. De trein passeert die grens door een bijna 4 km lange tunnel net ten zuiden van Vizzavona op 1163 meter hoogte. De omliggende bergen hebben hoogten van 2000 tot ruim 2700 meter. De eeuwige sneeuw daar is niet zo eeuwig, want er was nu niets van te ontdekken. De aanleg van die tunnel, waar in 1889 de eerste trein doorheen reed, moet bouwtechnisch een enorme klus zijn geweest.

Maar laten we even vooraan beginnen: bij het stationnetje van Ponte Novu, ook wel aangeduid als Ponte Nuovo of Ponte Novo. Dat komt doordat veel plaatsnamen op Corsica een Franse, Italiaanse en Corsicaanse spelling en uitspraak hebben. Over die talige verscheidenheid kom ik later nog wel te spreken. De brug rechts is de Nieuwe Brug, verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog. Links de huidige brug van de T20 die Bastia met Ajaccio verbindt.

De trein slingert langs bergen en dalen, langs riviertjes en deels parallel aan de verkeersweg T20 over een niet-geëlektrificeerd 1 meter smalspoor, wat een letterlijk schokkende ervaring oplevert, af en toe onderbroken door een bruusk remmen voor een troep zwarte zwijnen op de rails. Het is een kronkelige route, nodig om piepend en kreunend de al te steile hellingen te kunnen nemen, waardoor soms wel een keerlus van 270° moet worden gemaakt, zoals bij Francardo en Vivario. De huidige treinstellen zijn overigens een stuk comfortabeler dan de koekblikken die in de uitzending van Rail Away uit 2004 zijn te zien.

Na een uur kom je in Corte aan (Corti, in het Corsicaans). Daar stapten we uit om 3 uur later de volgende trein te kunnen nemen en intussen iets van deze stad te bekijken.

Het schijnt dat Corte het activistische middelpunt is van de al lange tijd op en neer golvende beweging voor Corsicaanse onafhankelijkheid, of dan toch minstens een soort status aparte. Niet alleen het feit dat 2/3 van de zetels in de Corsicaanse Assemblee door de nationalisten worden bezet, maar ook getuigen de zeer vele graffiti her en der op muren en gevels van de al dan niet latente verlangens op een grotere mate van zelfstandigheid, zich onder meer uitend in de erkenning van het Corsicaans als eerste taal. Macron moet daarvan niets hebben. Het doet me een beetje aan Baskenland en Catalonië denken, vanuit separatistisch oogpunt een tamelijk heilloos streven.

Corte viel mij niet mee. Dat had twee oorzaken. De eerste was dat onze benen en voeten het niet trokken om alle steilheden te overwinnen en we het dus na een trap of wat voor gezien moesten houden.

De andere oorzaak was de sterke toeristische ambiance, zelfs aan het einde van het seizoen. Het stadje, met zijn 7000 inwoners, lijkt het van het toerisme te moeten hebben en daar wordt het niet mooier op.
Toch maakten we kennis met de heel positieve en vriendelijke inslag van Corsicanen: nadat we op een terrasje wat hadden zitten eten en drinken, vroeg ik de ober langs welke kortste weg we het snelste bij het station konden komen, dat aan de buitenrand van Corte ligt. Hij wees me de aangewezen straat naar beneden aan, zei toen meteen iets als aspett’, hield een passerende Clio aan waar kennelijk een bekende van hem zat, en vroeg hem of hij ons even op het station wilde afzetten. En zo geschiedde. De gratis taxi zette ons na 5 minuten bij het spooremplacement af. Hulde.

Wat toen volgde, was het hoogtepunt -en wellicht toppunt- van onze Corsicatripjes: de 1 uur durende treinrit naar Bocognano (Corsicaans: Bucugnà) met als meest markante moment de Pont du Vecchio, ten onrechte elders ook Pont Eiffel genoemd. Want het was niet Gustave Eiffel die de brug ontwierp, maar andere ingenieurs naar een idee van Eiffel. Gelegen tussen de autoweg T20 en bovenlangs de oude route departementale D723 geeft het goed zicht op de enorme arbeid die alle werkzaamheden moeten hebben gekost, al meer dan een eeuw geleden.

Eenmaal voorbij die brug en het station van Vizzavona, in de Rail Away-uitzending amateuristisch Vizzanova genoemd -weten zij veel; de EO besteedt veel tijd, geld en energie aan de productie van hun spoorprogramma’s, maar gaat dan niet ook nog eens op taal letten- duik je de tunnel in, waarvan uiteraard niet veel beelden zijn te bewonderen. Het eerstvolgende station is Bocognano, waar we een paar uur de tijd hadden voor de trein terug weer vertrok.

Bocognano is niet bijster indrukwekkend. Het lijkt voor een groot deel te teren op de vele toeristen die er in de schitterende omgeving wandeltochten ondernemen. Zoiets waren wij echter niet van plan, en bovendien was de zeer bezienswaardige waterval Cascade du Voile de la Mariée ontoegankelijk vanwege een recente aardverschuiving. Wij moesten het dus doen met wat rondslenteren en genieten van de overweldigende panorama’s rondom, een fraaie bijdrage aan de toch al royale en verrassende ervaringen op Corsica.

Hoe weinig verrassend ook, de terugweg was identiek aan de heenreis, maar dan in omgekeerde volgorde.
Nog steeds geen eeuwige sneeuw op de bergtoppen, een lange tunnel en een imposante brug over de Vecchio.
Wat mij wel opviel, was dat er op veel stations de rudimentaire overblijfselen waren te zien van wat ik vermoed dat het oude installaties waren om de stoomlocomotieven van heet water te voorzien. Ik weet er het fijne niet van, maar het moet haast wel.
Als iemand mij daarover meer kan vertellen, dan hoor ik dat graag.

Het oude ansichtkaart-fotootje brengt ons terug naar de begintijd van de lijn, zoals zo veel indrukken tijdloos zijn en daarmee onvergankelijk. Verleden, heden en toekomst vallen samen in een paar beelden, en dat geeft een geweldige driedimensionaliteit aan een uniek vakantietripje.

_____________________________________________________
De hele reeks:
Dag 1: 28 aug.
Dag 2: 29 aug.
Dag 3: 30 aug.
Dag 4: (dit verslag)
Dag 5: 1 sept.
Dag 6: 2 sept.
Dag 7: 3 sept.
Dag 8: 4 sept.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.