Onder latinisten

Met enige beheersing kan ik achterwege laten hoe ik oordeel over de commerciële omroepen versus de publieke omroepen. Maar als het gaat om correct taalgebruik scheer ik beide instellingen over één kam.
Vandaag, 12 augustus, was ik bij het kijken naar De Graafschap-Feyenoord op Fox Sports prikkelbaar genoeg om me ook aan de taal van zowel die zender als die van commentator-van-dienst Vincent Schildkamp te ergeren.

Het gaat vaak mis als iemand zich geleerd wil voordoen en daarbij uitglijdt. En om fatsoenlijk Latijn te kunnen spreken, moet je het havoniveau wel zijn overstegen.
Schildkamp schilderde De Graafschap af als “de promovendus“. Nu zijn de Superboeren vorig jaar van de eerste divisie gepromoveerd naar de eredivisie, en dus geen promovendus meer. Promovendus is een Latijns gerundivum, net als agenda, legenda, examinandus, doctorandus en addendum. Die vormen vertalen wij doorgaans als “moetende gehuppeldepupt worden“, dus:

  • agenda: de dingen die gedaan moeten worden
  • legenda: de dingen die gelezen moeten worden
  • examinandus: degene die geëxamineerd moet worden
  • doctorandus: degene die doctor moet worden
  • addendum: datgene wat toegevoegd moet worden
  • promovendus: degene die gepromoveerd moet worden

Maar De Graafschap is al gepromoveerd, en is dus een promotus. Alle clubs uit de eerste en tweede divisie zijn potentiële promovendussen, promovendi liever, maar eredivisieclubs zijn dat niet (meer).

Jammer voor Schildkamp, maar hij heeft rugdekking. Want ergens in de tweede helft presteerde Fox Sports het een ticker onder in beeld te laten lopen met de melding hoe slecht Feyenoord het wel niet doet tegen een promovendus. Tu quoque, Fox Sports.

Het is allemaal nog erger, met dank aan het taalonderwijs.
In het Nederlands zijn alle namen van steden en clubs onzijdig. Niet mannelijk dus, en al helemaal niet vrouwelijk (zie de haarziekte). Ik zei voor de klas altijd maar:

  • Het Amsterdam van nu is niet meer wat het vroeger was, of, liever nog:
  • Het Ajax van nu is niet meer wat het vroeger was.
  • Ook De Graafschap is onzijdig: Het De Graafschap van nu speelt stukken beter dan het vorig jaar speelde.

Ergo: De Graafschap is niet alleen geen promovendus omdat het al is gepromoveerd, maar ook niet omdat het onzijdig is, en dus promovendum had moeten worden genoemd. En in het meervoud dus niet promovendussen, al helemaal geen promovendi, maar promovenda.

Voor de rest zoek je het zelf maar op Wikipedia op. Liefst voor je aan het wedstrijdcommentaar begint.

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.