De Eczeem Crème (2 van 2)

Ik had beloofd, na de advertentie van Grahams die ik veelvuldig in De Volkskrant aantref, ook de blik te richten op de website grahams.nl, op welke site het in taalkundig en stilistisch opzicht al evenzeer rammelt. Gelukkig meldt die site, onder het tabblad Disclaimer, dat “het is verboden informatie van deze website te kopiëren, te downloaden, publiekelijk te maken, te verspreiden en te vermenigvuldigen“. Dat bespaart mij enorm veel werk.
Je moet dus zelf op die site gaan kijken om je te overtuigen van mijn gelijk, en eventueel hun gelijk als het gaat om hun producten. Ik snap die disclaimer wel:
als je een dergelijk schrijfproduct nog gaat verspreiden ook, ben je al gauw medeplichtig aan het niveau ervan.

Ik hoef het dus hier niet met bewijsplaatsen en al te gaan hebben over de oeverloos vele taal- en stijlfouten op die site, de onophoudelijk voorkomende Angel Saksische misser om in het Neder Lands woorden los van elk aar te schrijven die in het Engels als twee woorden staan gepresenteerd, de enkelvoud-/meervoudfouten, de geslachtswaanzin (de eczeem in plaats van het eczeem), de op brugklasniveau en hoger voorkomende d/t-fout (betaling geschied in plaats van betaling geschiedt), het onverantwoorde gebruik van leestekens als komma’s, dubbele punten, aanhalingstekens, &c, de sluimerende, maar verdoezelende homoniemen, het uit PR-oogpunt verre van sterke gebruik van vaagheden als “veel mensen” en “hebben vaak last van“, het niet-onderbouwde generaliserende taalgebruik zoals “chemische producten zijn per definitie al slecht“, het  met “U” aanspreken van het lezerspubliek, maar regels later, nu we elkaar immers al goed kennen, tutoyerend overgaand in “je“, waarvan niet elke lezer bepaaldelijk is gediend, kortom allerhande zonden tegen lessen op de basisschool en het voortgezet onderwijs, en tegen hoofdstuk één van elke Nederlandse schrijverscursus.

Ik ga dat dus niet doen, maar laat het aan nu ongetwijfeld geïnteresseerde anderen over.
Voor diegene onder jullie (je, u, you, gullie) die mij uiterlijk op 10 januari 2018 als eerste vijfentwintig evidente fouten weet te mailen uit de teksten op grahams.nl, foute spelling, zinsconstructie, woordkeuze, kortom alles waar de rode pen aan te pas moet komen, heb ik een potje echte Chinese rode tijgerbalsem klaarstaan van 19,4 gram in originele en nog ongeopende verpakking. Online te koop voor Australische $14,64 (excl. verzendkosten), of elders voor Singaporese $3,60 plus $32,60 expres-verzendkosten naar Nederland.
Ik bied dit ene potje gratis aan. Levering in overleg.

ENG AUN TONG Red Tiger Balm Ointment. Tenminste houdbaar tot einde zie bodem. Vol met natuurlijke oliën, menthol, kamfer, cajaputi, en wat al niet.
Voor Een Brandende Huidsensatie.

(Ooit eens zo’n soort potje uit Bangkok gehad, waarbij een gebruiksaanwijzing in een 2-punts lettertje zat in zes talen. De Engelse tekst waarschuwde dat het not for internal use was, waarbij ik me wel iets kon voorstellen; de Franse vertaling meldde dat het heerlijk smaakte dilué dans le thé. Lekker warm gevoel, lijkt me, maar maar nooit geprobeerd.)

Ik wens een ieder een gloedvol 2018 toe.

______________________________________

Vorig bericht: http://nardloonen.nl/2017/12/10/de-eczeem-creme-1-van-2/

 

PF 2018

 

Voor alle goede mensen die ik nog niet eerder hierover heb bericht:
Ik gun jullie allemaal een hoopvol 2018. Gezondheid, voorspoed, welzijn, een tikkie minder van dit en wat meer van dat…
(Vooral wat meer sneeuw voor een betere foto.)

Vul verder zelf maar in naar wens.

Ontheiliging in Rotterdam

Dat secularisatie en ontzuiling al wat jaartjes aan de gang zijn, dat weten we wel. Maar dat er nu ene Pastoor wordt ontslagen, is een ongekende uitschieter. En niet wegens seksueel misbruik (dat is een bedrijfsrisico), maar wegens tegenvallende prestaties. Ook dat is een bedrijfsrisico. Arme Alex.

Gisteren verloor zijn Sparta op het eigen Kasteel de Rotterdamse stadsderby met 0-7 van Feyenoord. Had die club er nou gewoon 0-10 van gemaakt, dan zou het nog een geweldige knipoog zijn naar het bijbehorende netnummer. Maar zover kwam het niet. Niettemin dropen de Spartanen in shock af. Niet alleen de spelers, ook alle bestuursleden zakten door het ijs en ontsloegen de gedesillusioneerde trainer prompt na de wedstrijd. Verkeerd moment, verkeerde beslissing, klonk het daarna alom.
Ik deel dat oordeel.

Het was toch Alex Pastoor die als trainer Sparta in 2016 liet promoveren naar de eredivisie, zoals hij in 2011 ook al Excelsior had laten promoveren naar de eredivisie, door, nota bene, in ultimo een overwinning op Sparta. Hij was het die negen maanden geleden op het Kasteel aanstaand landskampioen Feyenoord op een 1-0 nederlaag trakteerde en ervoor zorgde dat de club de nacompetitie ontliep.

Voeg daar maar rustig bij dat de zevenklapper van gisteren weliswaar te wijten viel aan allerbelabberdst spel van zijn spelers, maar dat het toch vooral de verdienste van een wervelend Feyenoord was dat de Spartanen geen poot aan de grond kregen. Je kunt het ook positief bekijken.

De wedstrijd was historisch en statistisch overigens vrij uniek:

– de grootste thuisnederlaag ooit in enige Rotterdamse stadsderby,
– de hoogste score ooit in ontmoetingen tussen Sparta en Feyenoord, uit en thuis,
– Sparta’s grootste thuisnederlaag ooit in de geschiedenis sinds de oprichting in 1888,
– Feyenoords grootste overwinning van dit seizoen,
– Feyenoords grootste uit-overwinning sinds 1963 (Volendam-Feyenoord 0-8),
– en, voor het familiealbum, het doelpunt van Dylan Vente, wiens oudoom Leen Vente in 1937 het allereerste Feyenoorddoelpunt scoorde in de pas geopende Kuip.

En dat ook nog eens op nagenoeg identieke wijze, met het hoofd en vanuit dezelfde positie. Frank Snoeks werd er bijna lyrisch van.
(Bekijk evt. ook https://twitter.com/_/status/942753090477760513.)
Maar Alex Pastoor kan met een afkoopsom wellicht de kerstboom wat extra glans geven.
Het zij hem gegund.

________________________________

Foto’s: screenshots NOS/Foxsports

 

De Eczeem Crème (1 van 2)

Ik ben taalmissionaris. Wanneer ik spreek- of schrijffouten constateer, zal ik niet nalaten die aan de kaak te stellen en zo mogelijk te corrigeren. Trouwe lezers hebben mij al vaker ten strijde zien trekken tegen reclame-uitingen die de grenzen van het taalkundig betamelijke overschrijden, naar vorm of inhoud. Uitgangspunt daarbij is mijn adagium dat vorm en inhoud één zijn, dat wil zeggen: als de vorm niet deugt, valt voor de kwaliteit van de inhoud te vrezen. Ik heb vandaag de dag geen eczeem, maar mijn vingers jeuken en mijn ogen doen pijn. Hoog tijd voor Grahams Eczeem Crème.

De firma Grahams (www.grahams.nl) adverteert opvallend vaak in De Volkskrant met een zalf tegen eczeem. Zou zich dat slechts eenmaal voordoen, dan zag ik het wel over het hoofd en door de vingers. Maar nu de advertentie mij om de zo veel dagen onder ogen komt, is ingrijpen onvermijdelijk.
Het is mijn gewoonte alvorens tot een artikel over te gaan, hoor en wederhoor toe te passen, en dus contacteerde ik Grahams in Delft met de melding dat het aantal taalfouten in bedoelde advertentie, en ook nog eens op hun site, dermate storend is, dat ik hun adviseerde daar rap iets aan te doen of laten doen, en dat ik daarbij wel behulpzaam wilde wezen. Ik kreeg na die telefonische mededeling een reactie per e-mail, waarvoor Grahams te prijzen valt; vaak hoor je helemaal niks tot het kalf is verdronken en het artikel wereldwijd te lezen staat: “Wij zullen uw advies om onze advertentie en website te laten reviseren voorlopig even naast ons neerleggen. Wij vinden op dit moment dat de advertentie en de website aan onze standaarden voldoen. Met vriendelijke groet, with kind regards …“). Dat voorlopig is wat mistig, maar onze standaarden laten niets aan twijfel over: zo zijn onze manieren, want wij komen niet uit Nederland. Te hopen valt dat er met Grahams’ producten minder nonchalant wordt omgesprongen. Grahams is een in Nederland gevestigd bedrijf van Australische origine, althans geïnitieerd door een Australische bouwvakker, als ik de advertentie goed interpreteer. Niks mis mee. Maar dat laat onverlet dat op de Nederlandse taalkundige markt een gulden taalgebruik een daalder waard is.

Ik zal me nu eerst beperken tot de krantenadvertentie. Anders wordt het verhaal veel te lang, maar op grahams.nl kun je alvast een voorproefje nemen om te zien wat je op die site wordt aangesmeerd. In die advertentie constateer ik minimaal 18 taaloneffenheden, variërend van “minder gelukkig” tot “evident fout”. Wim Daniëls zou er wellicht nog meer vinden en aan hem de vraag wat erger is: deze advertentie of Het Koningslied. Ik loop dat achttiental eventjes langs, waarbij ik er met nadruk op wijs dat ik het product zelf niet ken -ik heb immers geen eczeem- en daarover dus ook geen waardeoordeel kan of wil uitspreken. Ik houd het dus wat dat betreft nadrukkelijk op bovengenoemd adagium.
Ik wil evenmin een oordeel uitspreken over de sfeer die de advertentie bij mij oproept. Die komt namelijk wel erg dicht in de buurt van de talloze mailtjes die ik krijg van een of andere zielige vrouw die, met een beroep op Gods goedertierenheid, vraagt hoe het met mij gaat en die mij deelgenoot wil maken van haar trieste familieomstandigheden, waarop vervolgens een verzoek volgt om een donatie per Western Union naar Nigeria of Oekraïne over te maken, dan wel mij wil verblijden met een of andere vage erfenis van dik anderhalf miljoen dollar (als ik maar eerst vooruit betaal) waarvoor ik hoogst persoonlijk ben uitverkoren. Als Graham die sfeer bij mij oproept, is mij dat best, maar ik heb het hier over taalkundige kwesties met voorbijgaan aan sfeerallusies. Daar gaan we:

  1. Wat doen die aanhalingstekens daar? Betreft het een citaat? Wie is er dan aan het woord? Of bedoelt de adverteerder aan te geven dat het zogenaamd zo is, maar in het echt niet? Dan kan de hele advertentie beter achterwege blijven. Zonde van de reclamekosten.
  2. De eerste typisch Angelsaksische fout om in het Nederlands samengestelde woorden los van elkaar te schrijven. Het gaat over een eczeemmiddel. Schrijf dat dan ook. Het is als bij Stop middel tegen lekkages: je dreigt precies het omgekeerde te beweren van wat je beoogt. Je wilt een stopmiddel (zonder spatie) tegen lekkages propageren, maar komt aanzetten met het advies om een middel tegen lekkages te stoppen. Grahams suggereert dat eczeem een wereldwijd succesmiddel is tegen wat dan ook (volgens bouwvakker).
  3. Accenttekens dienen slechts dan te worden gebruikt wanneer leesverwarring dreigt, zoals tussen het lidwoord een en het telwoord één. In de constructie “een van de” is die leesverwarring niet aan de orde, en dus zijn de accenten van één overbodig. Niemand leest “[un van du]”, dus die accenttekens zijn hypercorrect en foutief geplaatst.
  4. De tweede typisch Angelsaksische fout om in het Nederlands samengestelde woorden los van elkaar te schrijven. Er moet staan: eczeemgevallen.
  5. Ik kan het ook niet helpen, maar in het Nederlands is eczeem onzijdig. Het is dus niet de eczeem, maar het eczeem. Dat onderscheid is Angelen en Saksen onbekend.
  6. De aanhalingstekens staan erg onhandig genoteerd. Het hele stuk van “Ik zei” tot en met “de hele wereld” zouden letterlijk uit zijn mond zijn gerold, hetgeen te betwijfelen is, waar nog bijkomt dat daarbinnen nog eens aanhalingstekens staan rond “natuurlijke ingrediënten” die de verkeerde suggestie wekken van “zogenaamd”, plus dat daarbinnen nog een citaat staat van wat hij tegen zijn vrouw zei (“Shannon…meegemaakt“). Zo is het een rommeltje. Los het op door “Ik zei” te vervangen door “Geoff zei“, de aanhalingstekens uitsluitend te plaatsen rond het citaat “Shannon…meegemaakt“, “We” te vervangen door “Ze“, en de aanhalingstekens rond “natuurlijke ingrediënten” doodgewoon weg te laten.
  7. Een slippertje: “o.a..” moet uiteraard “o.a.” zijn. Is hier een automatisch vertaalprogramma aan het werk geweest dat consequent een punt achter een zin zet, ook al staat er al een punt vlak voor?
  8. De derde typisch Angelsaksische fout om in het Nederlands samengestelde woorden los van elkaar te schrijven. Er moet staan: lichttherapie.
  9. Er is geen goede reden hier een puntkomma te plaatsen. De zin loopt niet min of meer door, maar er is duidelijk sprake van twee los van elkaar staande mededelingen. “; h” moet dus worden vervangen door “. H“.
  10. Zelfs bij een grootbeeld-tv schrijf je tv in het Nederlands met kleine letters. “TV” moet dus “tv” zijn.
  11. Waarnaar verwijst “Ze” in “Ze willen“? De enig mogelijke referent is Geoff, maar die is niet meervoudig. Ik kan niet anders dan vermoeden dat er “Hij wil” wordt bedoeld in plaats van “Ze willen“.
  12. Homonymie kan zeer verwarrend zijn en is derhalve uit het oogpunt van effectieve communicatieve beter maar te vermijden. Hoewel het niet strikt foutief is hier het woord “zoveel” aaneen te schrijven (bij “zo veel mogelijk” zou dezelfde dubbelzinnigheid bestaan), zijn er twee opties, te parafraseren als:
    (a) Zoveel mogelijk willen ze mensen helpen… of
    (b) Zo veel mogelijk mensen willen ze helpen….
    Dan is het probleem uit de wereld, ook al zou het zo kunnen zijn dat de opstellers van de advertentie juist beide mogelijkheden tegelijk wilden impliceren. Duidelijk wordt het daarmee nog niet.
  13. Wederom een geval van homonymie. De zin zoals die er nu staat, is weliswaar niet incorrect, maar wel dubbelzinnig. De volgende twee lezingen zijn denkbaar:
    (a) “Ze willen zoveel mogelijk mensen helpen die vreselijke huidklachten hebben.
    (b) “Ze willen zoveel mogelijk mensen helpen door hun vreselijke huidklachten te bezorgen.
    Om die ongewenste homonymie te vermijden is er een simpele oplossing: parafraseer de zin als:

    Mensen met vreselijke huidklachten willen ze zoveel mogelijk helpen.
  14. Helaas hebben taalkundigen eeuwen geleden vastgelegd dat hen vierde naamval is en hun derde naamval. Je biedt iets (lijdend voorwerp, 4e naamval) aan aan iemand (meewerkend voorwerp, 3e naamval). Daarom moet het hypercorrecte hen hier hun zijn.
  15. Waarnaar verwijst “het“? De enige interpretatiemogelijkheid is “Grahams”, twee woorden daarvoor. Maar “het Grahams” is geen Nederlands; zelfs “de Grahams” doet pijn aan de ogen. Stond er “het product” of “de crème“, dan was de pijn aanmerkelijk verlicht.
  16. Een komma is een leespauze in een doorlopende zin. Hier echter is sprake van twee afzonderlijke zinnen. “, j” dient dus te worden vervangen door “. J“.
  17. In correct Nederlands is diegene uitsluitend te gebruiken als aanwijzend voornaamwoord dat binnen het hele Nederlandstalige gebied noodzakelijkerwijs dient te worden gevolgd door een ervan afhankelijke bijzin die met die begint; “diegene, die…” net als “datgene, wat…“. Die bijzin ontbreekt hier, en dus had er moeten staan “zo iemand” of “hij of zij” of “die persoon“. Echt fraai is dat eigenlijk ook niet, maar dat is een kwestie van stijl en smaak.
  18. Anders dan in sommige andere talen is het in het Nederlands niet de gewoonte om Al wat maar een Beetje Belangrijk wordt geacht met een hoofdletter te schrijven. We zien het vooral in Engelstalige titels van boeken en artikelen. Weg ermee.

Alles bij elkaar genomen mogen we constateren dat het niet louter uit Angelsaksische onbeholpenheid is dat de publiciteit van Grahams te scharen valt onder de categorie “as je maar begrijpdt wat er bedoelt word“.

Nog een welgemeend advies terzijde:
lees in de laatste alinea van de advertentie (“…gaat het snel van mond tot mond…“) onder geen beding dat de zalf is bedoeld voor inwendig gebruik. Smeer het tussen je tenen of tussen je benen, maar ga er niet aan likken. En Buiten Bereik Van Kinderen Houden, want die proeven aan van alles.

____________________________

Volgend bericht: http://nardloonen.nl/2017/12/28/de-eczeem-creme-2-van-2/

Fred van der Spek 1923-2017

Fred van der Spekt tijdens het PSP-congres te Utrecht 1985

Als je, na een zo hectisch, bewogen, onvermoeibaar en standvastig leven, bijna 94 jaar wordt, mag je dat met recht respectabel noemen. Ik heb het over Fred van der Spek, december 1923-november 2017, medeoprichter van de PSP in 1957, later Eerste- en Tweede-Kamerlid, tot de PSP op het congres in Wijk-aan-Zee in 1985 werd verkwanseld aan de verwaterde ideeën van wat later Groen Links zou worden. Hij vertrok, met zo’n 300 getrouwen, maar zijn idealen bleven rotsvast overeind.

Fred van der Spek (links) in debat met Marcus Bakker

Velen zullen zich Fred herinneren om zijn onwrikbare principes en ideeën, zijn uiterst gedegen geografische en politieke dossierkennis op zowat alle binnen- en buitenlandse terreinen, zijn onvermoeibare inzet voor het PSP-gedachtegoed, maar wellicht nog het meest om zijn scherpe discussies, in en buiten het Kamergebouw. Met, wellicht na en naast CPN-fractieleider Marcus Bakker, gold hij als de beste spreker in onze parlementaire geschiedenis, iets waarvan ik altijd zeer gecharmeerd ben geweest. Dat geldt voor beiden, overigens. Scherp, ter zake, goed onderbouwd, en vaak uiterst sardonisch en sarcastisch legde hij menig minister of andere politieke opponent het vuur aan de schenen.

Met Fred van der Spek op het PSP-congres te Utrecht 1985

Als PSP-lid van 1968 tot 1985 ben ik in de periode na 1975 steeds frequenter met Fred in contact geweest, aanvankelijk vanuit mijn bestuurswerk binnen het PSP-gewest Noord-Brabant. Nadat eind 1985 de PSP vanuit interne tegenstellingen de nek werd omgedraaid en Fred, uiteraard, want op persoon verkozen, zijn Kamerzetel behield tot de TK-verkiezingen van mei 1986, werd ik op het Binnenhof zijn secretaris. Gedurende die maanden heb ik erg veel van Fred geleerd, zowel op inhoudelijk terrein als in het verscherpen van argumentatie, en het verkiezen van principes boven gewin, noch persoonlijk, noch als het gaat om aantallen zetels. Fred wekte ook nooit de indruk dat hij zijn eigen belang voorop stelde; het ging niet om hem, maar om het uitdragen en verdedigen van zijn standpunten in de politieke arena die hij als platform beschouwde van de buitenparlementaire actie die voor de PSP steeds de basis van denken en handelen vormde. Een voorbeeld van zijn onbaatzuchtigheid was het feit dat hij het de afscheidsreceptie die wij in 1986 als fractiemedewerkers voor hem hadden georganiseerd in Nieuwspoort, resoluut van de hand wees. Hij zag er volstrekt niets in om zich door jan en alleman in de bloemetjes te laten zetten.

Door interne onenigheid werd het niets met de Partij voor Socialisme en Ontwapening, de logische opvolger van de PSP. Om het maar even kort samen te vatten: men was het grosso modo wel eens over waar men tegen was, maar niet over waar men vóór was. Persoonlijke wrevels deden vervolgens de rest, en Fred trok zijn kandidatuur voor het lijsttrekkerschap in. Ook pogingen om vanaf 1992 via PSP’92 opnieuw te worden verkozen, leidden tot niets: op geen enkel niveau werd bij opeenvolgende verkiezingen ook maar één zetel behaald.

Betekent dat, dat in de woorden van Fred zelf, met zijn dood het pacifistisch-socialisme in Nederland is uitgestorven? Electoraal gezien zou je denken van wel. Zelf ben ik minder pessimistisch. Er zijn voldoende tekenen herkenbaar van onvrede met het huidige nationale en mondiale bestel. Er lopen genoeg mensen rond die de aloude erfenis van de PSP nog in hun hart dragen, maar vooralsnog politiek dakloos zijn, of zich als meest nabije alternatief maar hebben aangesloten bij Groen Links of de SP.

Niemand is onmisbaar, maar met Fred hebben we wel een enorm boegbeeld verloren. Ik ben hem voor zijn inzet zeer dankbaar.

______________________________

Alle foto’s © Nationaal Archief