¿Sevilla Vlaams?

Ik had me er onvoldoende op voorbereid toen ik vorige week een flamencoshow bezocht in  de Tablao Flamenco Los Gallos in Sevilla. Mijn vermoeden dat het in hoofdzaak zou gaan om bronstige paringsdansen van Zuid-Amerikaanse snit werd in ieder geval gelogenstraft, maar wat het dan wèl inhield, kreeg ik pas weer terug thuis te lezen op internet.

In het knusse zaaltje werd ook niet overmatig veel informatie verstrekt; wel was er een gratis drankje bij de entreeprijs inbegrepen. Weliswaar werd er vooraf wat tekst op een filmdoek geprojecteerd, maar die was hoofdzakelijk in het Spaans en bleef te kort staan om te ontcijferen, en bovendien zaten we wat opzij op de eerste rij, zodat we toch al niks op het scherm konden lezen. Dat op de eerste rij zitten had wel het voordeel dat we heel goed zicht hadden op het razend knappe voetenwerk van de dansers en danseressen.

Ook over de herkomst van het woord flamenco had ik mij nooit eerder gebogen. Zo her en der tref je aan:

  • Flamenco is een Spaans bijvoeglijk naamwoord dat “Vlaams” betekent, verwijzend naar de periode rond Karel I die in de 16e eeuw veel Vlaamse zangers naar de Spaanse kathedralen haalde. Dat moge zo zijn, maar het is even speculatief als dat het Tsjechische werkwoord flámovat (“boemelen, zuipen, kroeglopen“) een Vlaamse uitvinding zou zijn. Het is wat met die Belgen.
  • Flamenco is een afleiding van het Provençaalse flamenc en/of Catalaanse flamench dat is afgeleid van Latijns flamma (“vlam“).
  • Flamenco is een verbastering van het Arabische felah-mengu (of afgeleide vormen) met als oorspronkelijke betekenis “loslopende/gevluchte boer“.

Kortom: men weet het niet, wat op zich niet zo vreemd is, doordat de eeuwenoude flamencotraditie weinig schriftelijke bronnen, noch muzieknotaties kent, daar destijds in en rond Andalusië het analfabetisme hoogtij vierde.

De gezongen teksten waren voor mij niet te verstaan. Ik vermoedde dat het iets van oud-Spaans was, of dat ze in het Andalusisch waren. Na afloop buiten vroeg ik het aan een van de zangers, maar die beweerde bij hoog en bij laag dat het echt Spaans was. Het zal wel.

Een soortgelijk probleem was de muziek. Geen touw aan vast te knopen. Ik weet nu dat het hoofdzakelijk om twaalfkwartsmaten gaat (ik telde eerder groepen van 4xdriekwartsmaat, maar misschien is dat hetzelfde); opzwepend ritmisch is de muziek in elk geval wel, maar ook op grondtoon en gebezigde toonladders van de zang en de begeleidende gitaren kreeg ik geen vat. Daaraan kan ten grondslag liggen dat deze muziek door de eeuwen heen een mix is geweest van diverse culturen, van Fenicisch tot joods, van Arabisch tot christelijk, van Vlaams tot zigeuners, zeg maar een Grieks-Romeinse worsteling van cultuur- en muziekinvloeden. Dat maakt het uitermate boeiend, als je er tenminste wat van afweet of er uitvoerig over wordt geïnformeerd. Helaas ontsteeg het dus door die slechte voorbereiding niet het niveau van Omroep Max of AvroTros, en bleef het noodgedwongen een beetje bij genieten van het spektakel, de soepele danskunst, het virtuoze gitaarspel, de klepklakkende voetzolen, de zwierende rokken.

Wat dat laatste betreft: de lokale traditie schrijft voor dat de vrouwen gehuld gaan in dat soort kledij. Net vorige week was het in Sevilla Feria de Abril (nog net iets minder erg dan carnaval), wat onder meer inhoudt dat ook op straat heel wat dames en meisjes gekleed gaan in van die lange, kleurige  folkloresoepjurken met een wespentaille en breed uitlopende onderkant. Met nog een bloem in het hoofd gestoken. Echt iets om mij een plezier mee te doen.

Maar in Los Gallos zag ik de functionaliteit van die wapperende rokken. Ik zie het de Vlamingen voor- noch nadoen.
_________________________________
Volgend bericht: ¿Sevilla? Groen en blauw

1 gedachte op “¿Sevilla Vlaams?

  1. Mijn moeder had zo ontzettend graag met mij naar Flamenco in theater Carré gegaan, ik hoorde haar goed, zij was in haar jeugd immers zelf zangeres en danseres geweest. Ik heb een weblog met haar foto’s gemaakt. Maar toen kwam er (in-)ternationaal opzien dat de generaal Franco zowaar een anarchist naar de garotte stuurde, met gevolg dat de voorstelling in Carré werd gecanceld.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.