Zwaluwen, alweer

Net als voorgaande jaren was het eind juni, begin juli weer zover: het nest jonge zwaluwen is uitgevlogen. Een kwartet, dit jaar, na weken op een klutje te hebben gezeten in een nieuw gebouwd nest, nog hoger tegen de zoldering, nog onbereikbaarder voor katten en camera’s. Eenmaal buiten houdt pa hen nog een tijdje aan het lijntje.

Wat mij, al observerende, blijft verbazen, is hoe zwaluwen, net als katten, olifanten en de hele ark van Noë vol, in staat zijn bepaalde dingen te “weten”, zonder dat er een gedegen opleiding aan vooraf is gegaan.
Dat begint al met het bouwen van het nest: het ouderpaar gaat al weken voor het eieren leggen aan de slag met het uitzoeken van een geschikte veilige plek, en het onverdroten aanrukken van takjes en kleibrokjes om een nest te bouwen, groot en stevig genoeg om de verwachte aanwas te kunnen herbergen. Dan moet er toch een zeker besef bestaan van tijd, van een gedachtelijn van “als…, dan…”, van oorzaak en gevolg. Daarvoor hebben wij in het onderwijs jaren nodig om het kinderen bij te brengen, dat soort logica en argumentatieleer.
Vervolgens het feit dat de eieren bebroed dienen te worden, en als de kleintjes zijn uitgekomen, dat ze moeten worden gevoed.

Het kwartet jonkies weet, spontaan, lijkt het, dat ze hun bekjes moeten opensperren om het aangevlogen voedsel in ontvangst te nemen. Dat doen ze zó spontaan en in een soort automatisme, dat ze dat ook doen als de camera flitst.

En ook “weten” ze al dat ze hun eigen nest niet moeten bevuilen, maar dat ze zich op zijn tijd even moeten omkeren, en zich gedragen als het tweetal op Brueghels spreekwoordenschilderij (“uit hetzelfde gat schijten”).
Instinct, noemen we dat, maar ook dat moet toch ergens vandaan komen, want uit ervaring kunnen ze het nog niet weten.

Na de vlieglessen is hun radar zo goed ontwikkeld, dat ze niet alleen niet tegen elkaar aanvliegen en dat ze met grote snelheid door een klein raampje van een stal- of garagedeur kunnen vliegen, maar ook dat ze weten dat ze moeten gaan overwinteren in Afrika en daar, zonder GPS, naartoe kunnen vliegen. Misschien koersen ze wel op de buitentemperatuur en houden ze de warmere luchtlagen aan. Dat is eventueel nog verklaarbaar. Minder evident is dat ze na hun trektocht van 9000 km het volgende voorjaar weer terug weten te keren naar hun vorige nest. Wie heeft ze dat verteld?

Fascinerend blijft het. Dan maar voor lief nemen dat je de garagevloer en de daarop staande auto’s wat vaker moet reinigen.

 

 

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>