Ignatiuslied – herziening

Tijden veranderen.
Sinds de publicatie van mijn uitgebreide artikel over het Ignatiuslied in december 2012 was er daarom een herziening nodig die ik inmiddels heb voltooid.

In het kort de wijzigingen:

 

  • De online te beluisteren uitvoering uit de Krijtberg is niet meer op internet te vinden; de link daarnaar heb ik dus maar verwijderd.
  • De te beluisteren harmonisatie die ik zelf had uitgeschreven met het programma Finale en die door Antoine Oomen is gecorrigeerd, heb ik daarvoor in de plaats geupload. Zie ook de afbeelding hierboven.
  • Van wijlen Louis Grijp (Meertensinstituut) heb ik uitgebreid antwoord gekregen op een aantal vragen over de muziek van het lied; ik heb zijn commentaar in de tekst verwerkt en bovendien een link geplaatst naar een vergelijkbare uitvoering van het vrolijke lied Ys-vreucht dat van rond 1600 stamt.
  • Verder nog wat schoonheidsfoutjes, een loei van een taalfout en wat kleine details. Enfin, kijk en luister maar naar de nu actuele versie van het artikel.

Trouwens, al snuffelend stiet ik in een toneeluitgave van 1738 op een Franse tekst, een zogenaamde vaudeville, uit de amusementswereld op een vergelijkbare melodie, een tekst die even harlekinesk is als calimeroachtig:


Je ne suis né ni roi ni prince
Je n’ai ni ville ni province,
Ni presque rien de ce qu’ils ont.
Et je suis plus content peut être:
Je ne suis pas tout qu’ils sont,
Mais je suis ce qu’ils veulent être 

 

Geboren ben ik niet als prins of als een koning,
Geen stad die ik bezit, noch een district.
Schier niets heb ik van wat aan hen behoort.
Ik ben nochtans misschien best wel gelukkig:
Ik ben geenszins datgene wat zij zijn,
Maar wel wat zij graag zouden willen wezen.

Iets memorabels voor een rouwadvertentie. Gewoon alle tegenwoordige tijden bij ik veranderen in verleden tijden. Durft u het aan?

 

Pijpenstorm geluwd (slot)

Mijn oproep in het vorige artikel werd snel bevredigend beantwoord. Orgelbouwer Flentrop, die het Ignatiusorgel had gedemonteerd, wist mij te melden dat mijn inblaasopening, een autobandventiel dat op de foto hiernaast links onder is te zien, veel te klein was, en dat er, als ik de volle diameter van de pvc-buis (40 mm) benutte, relatief maar weinig luchtdruk nodig zou hoeven zijn om te pijpen te laten klinken.

Mijn dank voor deze tip is uiteraard zeer groot.

 

Zo gezegd, zo gedaan, of, zoals hier in lokaal dialect wordt gezegd: fut dit fut fait.
Uit de rubriek Wat Onze Handen Kunnen Maken: Men neme een oude steelstofzuiger, die je nog wel ergens op zolder hebt liggen rondslingeren. Demonteer de 350 Watt motor, reinig die grondig en vervang eventueel de koolborsteltjes. Monteer hem dan in de belendende garage met een pvc-buis door de 60 cm dikke muur op de plek waar vroeger een ventilatie-opening zat; zo ben je van de herrie van die motor af in de kamer. Vervolgens bouw je in het snoer een lichtdimmer in (die heb je nog wel liggen in een kist vol elektrarommel), om het toerental van de stofzuiger te kunnen regelen, en dus ook de hoeveelheid ingeblazen lucht. Het effect is wonderbaarlijk: het werkt!

Ten bewijze, voor na de vastentijd: De aanhef van het Ignatiuslied, hier op mijn ooit eens opgelapte Jappenorgeltje, klinkt om en nabij ZO. En de niet zo perfecte microfoonopname van wat er, nagenoeg zuiver op toon, uit de vier orgelpijpen komt, klinkt ZO.

Nu alleen nog even alle verbindingen goed luchtdicht verlijmen en/of vastklemmen, de vier pijpen wat bijstemmen en de constructie een beetje netjes afwerken, en de herinnering is vereeuwIGd.
Ad Maiorem Mei Gloriam.

 

 

Pijpenstorm geluwd

Het was nog een heel gedoe en gepruts, maar uiteindelijk lukte het me een viertal zinken pijpen van het Ignatiusorgel voor de schroothoop te behoeden en hier in huis hunne laatste rustplaats te gunnen in een hoekje van de salon.
Ze rechtop in positie krijgen was geen probleem, het laten klinken echter des te meer.
Maar toch is voor mij nu definitief de pijpenstorm geluwd.

 

Zoals je van mij al kon verwachten, heb ik er niet zo maar vier uitgekozen die er wel mooi uitzagen. Ze zagen er allemaal mooi uit, want de pijpen die er nog bij de orgelbouwer stonden waren alle zogenaamde prestantpijpen, d.w.z. de pijpen die in de oorspronkelijke opstelling in het zicht stonden, de vooropstaanders dus. Welke het precies zijn op de foto hieronder, weet ik niet, maar ze staan ertussen.

Nee, met opzet wilde ik kiezen voor een B, een d een fis en een b.
De kenners weten dan al hoe laat het is: het zijn precies de vier tonen die het openings- en slotakkoord vormen van het Ignatiuslied (“Ignaci dat den Heer u seghen…”).
Je moet dat maar even geloven, want helaas kan ik ze nog niet laten horen.

Immers, zo simpel als het was de vier pijpen op te hangen aan een staketsel van eiken plankjes, die hier in huis in overvloed nog rondslingeren, zo moeilijk bleek het te zijn een aanblaasinrichting te fabrieken van spullen die hier in huis liggen. Ik had dat niet verwacht. Met de mond kun je elk van de vier pijpen moeiteloos aanblazen – en ze blijken ook nog eens goed gestemd te zijn en bovendien zijn ze ook nog ietsje bij te stemmen.
Maar hoewel ik een grote mond heb, vier dezulke pijpen krijg ik niet tegelijk tussen de lippen en mijn al dan niet aangetaste longen zullen ook niet genoeg druk voor vier pijpen kunnen produceren. Met nog aanwezig pvc-buis dus maar een constructie gebouwd die mechanisch is aan te blazen, maar noch met de forse blaasbalg van de houtkachel, noch met de fietspomp, noch met de vijfliterpulverisator voor de tuin kreeg ik de juiste luchtstroom om een welluidend akkoord ten gehore te brengen.

Ja, die oude pathéfoon ernaast, die werkt. Maar die heeft een sterke veer die je met een slinger kunt opwinden. En dat stopcontact bracht me op het idee er de compressor maar eens op aan te sluiten. Maar met 10 bar aanblazing gingen de pijpen zowat airborne. Bovendien maakt een compressormotor veel te veel herrie – dat kunnen we niet hebben. Misschien moet ik wachten tot er drie mensen op bezoek komen; dan kunnen we kwartetten. Een blaaskwartet voor orgel, dat heeft iets unieks.

Al mijn natuurkundekennis, en al die boeiende lessen van Sweerts ten spijt, ben ik er nog niet uit. Een goede tip zal ik harmonieus verwelkomen.

Tot die tijd moet je me dus maar even geloven en als goed katholiek in deze weken maar de versterving ondergaan van het auditief vasten.

Het afsluitende vervolgartikel maakt echter veel goed, hoop ik.

____________________________________

Vorige artikelen: Pijpenstorm en de daarop volgende delen (2), (3) en (4).

 

Sneuvel

Goed nieuws vandaag dat O&T zijn gesneuveld, zelfs zonder naar Syrië te zijn afgereisd, zoals Rutte onlangs nog had geadviseerd.

Hoewel ik soms nogal hang heb naar het verleden, had ik bepaald niet de indruk dat het landsbelang gediend is met regenteske lieden die doen denken aan de tijd van Luns en Romme.