Wie krijgt de Zwarte Piet?

Het behoort tot de folklore dat de folklore wordt onderworpen aan kritische blikken. Te dieronvriendelijk, milieubeschadigend, pedagogisch of medisch onverantwoord. Kortom alles wat je tegen vlees en cola kunt hebben, kun je ook inzetten tegen tal van folkloristische evenementen. Nu Sinterklaas weer eens uit Spanje, Turkije of de kast dreigt te gaan komen richten sommigen hun pijlen op Zwarte Piet, die zwartbesmeurde levende herinnering aan onze blanke, koloniale gevoelens van suprematie.

In DWDD van dinsdag 15 oktober fulmineerde Prem Radhakishun op de van hem bekende wijze tegen het feestelijk te koop lopen met nepnikkertjes alsof Suriname nog van ons is en er sinds Kuifje in Afrika niks is veranderd. Hij deed dat in het verlengde van de 21 Amsterdamse bezwaarden die vinden dat de intocht in de hoofdstad niet mag doorgaan, althans niet met een groot Zwarte-Pietengevolg. De hoofdstedelijke burgervader stelt zich vooralsnog terughoudend op en wil niemand voor het hoofd stoten, gezien het artikel van vandaag in De Volkskrant, p.4:

“Burgemeester Eberhard van der Laan, die over de vergunning voor de intocht gaat, blijft graag in gesprek met de tegenstanders van Zwarte Piet, zegt een ambtenaar. Hij wil zoeken naar een intocht die rekening houdt met elkaars gevoeligheden, zonder de traditie van het sinterklaasfeest geweld aan te doen.”

Wat mij het eerste opvalt, is dat Zwarte Piet met hoofdletters wordt geschreven, en sinterklaas niet, hetgeen overigens in de Van Dale ook zo wordt aangegeven.

Maar terug naar Prem, die volgens mij wel een punt heeft als hij zegt dat je negers niet door een beroete schoorsteen moet duwen als je huis over blokverwarming beschikt. Echter, hij ziet een viertal niet te veronachtzamen argumenten over het hete hoofd.

Ten eerste zijn Zwarte Pieten historisch gezien geen zielige Afrikaantjes, zo zwart als roet, laat staan dat hun verschijning een koloniale kwalijke geur ademt. Zie wat dat betreft ook het vergeet-me-nietartikel van Joost Pollmann uit 2012 (http://joostpollmann.nl/beeldcultuur/nieuwe-rel-om-kuifje-en-kolonalisme/). Nee, onze Zwarte Pieten zijn de zwarte raven Huginn (geheugen) en Munnin (gedachten) van Wodan die als boodschappers op aarde gingen luisteren wat er zich zoal in de huizen afspeelde. Bij de eeuwenlange kerstening van Europa poogde de Kerk bestaande feesten, bijgeloof en folklore in een christelijke jas te steken. Onze Zwarte Piet komt dus uit Scandinavië, niet uit Afrika of Suriname.

Ten tweede: Sinds de tachtigjarige oorlog, toen Prem nog niet hier was (ik ook niet trouwens), hebben wij in Nederland een samenleving opgebouwd die voor een groot deel is gebaseerd op het accepteren van verschillen, ongeacht of die van religieuze, sociale, culturele of taalkundige aard zijn. Soms gaat die acceptatie knarsetandend met tegenzin (jaren-’40, Janmaat, Wilders), soms achteloos schouderophalend (“ach, laat ze maar”), soms met moeite (lees het wegkijken in Belcampo’s Het grote gebeuren), soms met een vreugdevol gevoel van verrijking die anderen aan ons te bieden blijken te hebben (wat alleen al aan onze veranderde eetcultuur is te merken). Het is een pluriformiteit die wij mogen koesteren en voor Prem is er geen enkele reden zich zo erover op te winden dat anderen anders zijn.

Ten derde: Zelfs de traditionele Zwarte Piet is aan evolutie onderhevig. Was het vroeger zo dat wij ons hem voorstelde als een boeman met een roe die stoute kindertjes kwam afranselen en eventueel zelfs in zijn zak stopte om te deporteren naar Spanje, vandaag de dag is zijn optreden eerder een harlekinade van vrolijke volgelingen van de sint die uit hun zak snoepgoed halen en rondstrooien. Van kwaadaardigheid is allang geen sprake meer.

Het zal wel puur toeval zijn, dat in diezelfde Volkskrant van vandaag, op p.15, het volgende artikel staat te lezen:

“Vader geeft zoon pak slaag: 500 euro boete.
Een Franse vader is veroordeeld tot 500 euro boete, omdat hij zijn 9-jarige zoon een pak voor zijn broek had gegeven. De man was aangeklaagd door zijn ex. De 9-jarige Daniel weigerde consequent bonjour tegen zijn vader te zeggen. Daarop werd Lionel Lecante (44) zo boos dat hij hem een pak rammel verkocht, ‘zoals ik zelf ook heb gekregen toen ik kind was’. Hij werd veroordeeld omdat hij ‘geweld’ had gebruikt en de jongen ook had ‘vernederd’, omdat hij hem een pak voor zijn blote billen had gegeven.
Volgens Lecante is de relatie met zijn zoon flink opgeklaard sinds het incident. ‘Ik geloof dat hij meer te lijden heeft door het familieconflict met mijn ex-vriendin.’
Volgens een enquête uit 2007 heeft 87 procent van de Fransen zich ooit ‘schuldig’ gemaakt aan deze vorm van ‘geweld’ tegen hun kinderen. Het vonnis in Limoges past echter in een mondiale trend, waarin steeds strenger wordt geoordeeld over de ‘corrigerende tik’. In 32 landen, waaronder Nederland, is pedagogisch slaan wettelijk verboden.”

Deze gebeurtenis op 11 oktober wordt in tal van Franse media gememoreerd en besproken, met naam en toenaam en foto’s van papa erbij. Zo gaat dat in Frankrijk.

Tijden veranderen. Zwarte Piet is geen boeman meer en gaat niet tuchtigend en beangstigend rond. Dan is er ook weinig reden voor ons om hem als ‘slecht’ te kwalificeren of denigrerend over hem te denken.

Ten vierde: bij mijn weten is het pedagogisch volstrekt verantwoord kinderen op te voeden met de wetenschap dat zij in twee werelden tegelijk kunnen leven: naast de alledaagse werkelijkheid bestaat er ook een fictieve werkelijkheid, die van dromen, van sprookjes, van films en literatuur, van kerst- en sinterklaasliedjes. Hoe anders zou een kind adequaat kunnen gaan reageren op wat zich een leven lang voordoet aan werkelijkheden en ficties. “Sinterklaas bestaat niet”, riep Prem provocerend uit in DWDD. Nee. God wel, dan? Of onze koloniën in de West dan? En dus moeten we daarover maar zwijgen en er met geen enkel attribuut aan refereren?

Laat Prem zich voor de variatie eens gewoon wit schminken, baard, mijter en tabberd aanmeten, en dan met een staf in de hand en een grote pleister op de mond plaatsnemen op een uiteraard spierwitte schimmel. In die outfit kan hij dan onbeschroomd paraderen door kinder- en dromenland, als hij er maar voor zorgt dat hij zijn Zwarte Pieten steevast op twee passen links en rechts achter zich houdt.

 

 

1 gedachte op “Wie krijgt de Zwarte Piet?

  1. Die vermenging van bestaande Germaanse cultuur en op ons continent christelijke missie is beroemd, d.a. de kerstboom. In de 17e eeuw stonden er nog runentekens op de voorgevel der boerderijen.

    Het kruis op sints mijter werd in de zo progressieve stad als Amsterdam een paar jaar geleden vervangen door Andreaskruizen van de stad. Net zo christelijk. Ik stel voor de runen te herinvoeren.

    Veel runenteksten hebben we niet meer sedert de kaalslag door Carolus M. Bodo ritst, herinner ik mij nog.

    Dat zou weer aanleiding geven tot het ontwikkelen en bevorderen van nationalistische sentimenten, in EU-verband streng verboden. “Europa is een immigratieland”, daasde een EU-mensch pas. Lekker dat de poging van het bedrijfsleven de kerstavond tot pakjesdag te maken is mislukt en Valentijn heus niet zo algemeen is geworden. Met onze sint houden we nog wat over.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.